Նախնադարյան հասարակության զարգացումը Հայաստանի տարածքում

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Նշե՛ք միջին քարի դարի մեզոլիթի թվագրությունը։
Միջին քարի դարը տևել է  Ք.ա. 12-10-րդ հազարամյակները։
2. Ի՞նչ գիտեք Շանիդար հնավայրի մասին։
Շանիդարը երկրագնդի վաղ հողագործական և վաղ անասնապահական առաջին հնավայրերից է։
3. Բացատրե՛ք նեոլիթյան <<հեղափոխության >> էությունը։

Նեոլիության հեղափոխությունը առաջին մեծ հեղափոխությունն էր, որը կատարվեց հողագործության և անասնապահության զարգացումով։

4. Պատմե՛ք <<Ոսկե եռանկյունւ> մասին։

Աղձնիքի և Հայոց Միջագետքի տարածքում նեոլիթյան բազմաթիվ հուշարձաններ են գտնվում, և այդ տարածքը կոչվում է <<Ոսկե եռանկյուն>>։ Ոսկե եռանկյունի կարևոր հուշարձաններից է Պորտաբլուրը։
5. Ներկայացրե՛ք պղնձի-քարի դարի բնորոշ գծերը։ Էնեոլիթյան ի՞նչ հուշարձաններ կարող եք թվարկել։

Պղնձի-քարի դարում մարդիկ սովորել էին ձուլել մետաղը։ Առաջին մետաղը, որ ձուլում էին, պղինձն էր։ Չնայած այն փափուկ մետաղ է, և քարե գործիքները պղնձյա գործիքների կողքին շարունակում էին գործածվել։ Էնեոլիթյան հուշարձաններն են Առատաշենը և Թեղուտը։

Մայրենի Հոկտեմբերի 31

  • Փակագծերում տրված բառերից ընդգծի՛ր ճիշտը
  • Ոտքի (տակ, առաջ, վրա) արած գործը չի կարող լավ որակ ունենալ։
  • Վերջին դեպքերից հետո Սուրենին չէր հաջողվում լեզու (գտնել, կորցնել, առնել) իր ընկերների հետ:
  • Սովորողը չհասցրեց ժամանակին կատարել հանձնարարությունը, և նրա ամբողջ աշխատանքը (փոսն, ջուրն,
    գետնին) ընկավ։
  • Արմենը ոչ մի կերպ գլուխ չէր (հանում, տանում, սարքում) այդ գործից։
  • Գյուղում նրան բոլորը գիտեին․ լավ մարդու (անուն, աչք, ձեռք) էր հանել:
  • Միքայելի ծնունդին ընկերները նրան առողջություն և (կարմիր, դեղին, կանաչ) ճանապարհ մաղթեցին:
  • Բոլորը հավանել էին նրա պատրաստածները․ իսկապես (ոսկի, արծաթե, երկաթյա) ձեռքեր ունի։
  • Նշված դարձվածքներից ո՞րը չի կարող հանդես գալ որպես սովորական բառակապակցություն (ոչ դարձվածքային իմաստով)։


1․
ա․ սև կատու անցնել
բ․ ճամփին քար գցել
գ․ ձեռք առնել
դ․ մազին դիպչել
2.
ա․ հին երգը երգել
բ․ շնչի վրա նստել
գ․ պղտոր ջրում ձուկ որսալ
դ․ կրակի մեջ ընկնել
3.
ա․ սիրտը կոտրել
բ․ ջրի երես դուրս գալ
գ․ սառույցը կոտրել
դ․ զենքերը վայր դնել
4.
ա․ աչքը վախեցնել
բ․ ականջի հետևը գցել
գ․ թակարդն ընկնել
դ․ ձեռնոց նետել
5.
ա․ ձեռքերը լվալ
բ․ հաց կիսել
գ․ կրակը գցել
դ․ խոսքը ջուրը գցել

  • Ծաղրանկարներին համապատասխան դարձվածքներ գրի՛ր:

    1-աչք մտնել
    2-աչքից դուրս գալ
    3-գրողի ծոց գնալ
    4-մի ականջից մտնել մյուսից դուրս գալ
    5-բերան բաց
    6-բերանը ցեպով փակել
    7-ատամներ հաշվել
    8-աչքդ լույս

Ուսումնական Աշուն Մաթեմատիկա

  1. Երկու հաջորդական կենտ թվերի արտադրյալը 143 է: Գտեք այդ թվերի գումարը:

11 +13=24

  1. Անին հաշվեց 1-ից 12 զույգ թվերի գումարը, իսկ Բաբկենը հաշվեց 5-ից 13 կենտ թվերի գումարը։ Ու՞մ մոտ ավելի մեծ արդյունք ստացվեց։

2+4+6+8+10+12=42

5+7+9+11+13=45

  1. Գտեք այն երկնիշ թիվը, որը 5 անգամ մեծ է  իր միավորների կարգում գրված թվանշանից։

25

  1. Մարին ուներ 12 հավ։ Հավերի կեսը ամեն օր մեկ ձու էր ածում, իսկ մյուս կեսը ամեն երկրորդ օրն էր մեկ ձու ածում։ Չորս շաբաթում բոլոր հավերը միասին քանի՞ ձու կածեն։

12:2=6 6×7=42 42:2=21 42+21=63 63×4=252

  1. Գրատախտակին գրված տասանիշ 2456087130 թվից ձախից հաշված ջնջեցին կենտ համարի կարգերում գրված թվանշանները։ Այնուհետև ստացած հնագնիշ թվի համար նույն գործողությունը կրկնեցին։  Եվս մեկ անգամ այդ գործողությունը կատարելուց հետո գրատախտակին մնաց միանիշ թիվ։ Գտե՛ք այդ թիվը: 1
  2. Տասներկու հարկանի շենքի առաջին հարկում ապրում է 2 բնակիչ։ Յուրաքանչյուր հաջորդ հարկի բնակիչների թիվը երկուսով շատ է նախորդ հարկի բնակիչների թվից։ Այդ շենքը քանի՞ բնակիչ ունի։

2+4+6+8+10+12+14+16+18+20+22+24=154

  1. Աննան մի թիվ մտապահեց։ Այդ թվին ավելացրեց 2, հետո հանեց 4, արդյունքը բազմապատկեց 3-ով, ապա բաժանեց 2-ի, ստացավ 9։ Ի՞նչ թիվ էր մտապահել Աննան։9×2=18 18:3=6 6+4=10  10-2=8
  2. Հանդիսատեսները կինոդահլիճից կարող են դուրս գալ նեղ կամ լայն դռներով: Եթե բացեն միայն նեղ դռները, բոլոր հանդիսատեսները դուրս կգան 15 րոպեում, իսկ եթե բացեն միայն լայն դռները, բոլոր հանդիսատեսները դուրս կգան 10 րոպեում: Որքա՞ն ժամանակում դուրս կգան բոլոր հանդիսատեսները, եթե միաժամանակ բացեն բոլոր դռները:

1/15+1/10=5/30 

5/30=⅙ 

⅙=6 րոպե

  1. Դահլիճում կա այնքան շարք, որքան աթոռ կա յուրաքնչյուր շարքում։ Քանի՞ շարք կա դահլիճում, եթե աթոռների ընդհանուր թիվը 400 է։

20×20=400«Պիցցա» ռեստորանն իր հաճախորդներին առաջարկում է․«Գնեք մեկ մեծ պիցցա 12 դոլարով և ստացեք երկրորդը կես գնով»: Օգտվելով առաջարկից որքա՞ն գումար պետք է վճարի հաճախորդը 5 մեծ պիցցա գնելու համար։ 12+(12:2)=12+6=18 18×2=36 36+12=46

Именительный падеж

  1. Ответьте на вопросы отрицательно.

Это книга?
нет,это не книга     

Это журнал? 
нет,это не журнал   

Это стул?      
нет,это не стул

Это дверь?
нет,это не дверь

Это доска? 
нет,это не доска  

Это школа?
нет,это не школа

Это студент?   
Нет,это не студент

Это преподаватель?
Нет,это не преподаватель

2.Образец: Это ручка? (карандаш)/ Нет, это не ручка, это карандаш.

1. Это студент? (студентка)
Нет это не студент,это студентка

2. Это тетрадь? (книга)
нет это не тетрадь,это книга

3. Это газета? (журнал)
Нет это не газета,это журнал

4. Это стол? (стул)
нет это не стол,это стул

5. Это окно? (дверь)
Нет это не окно, это дверь

6. Это ваза? (лампа)
Нет это не ваза,это лампа

7. Это шкаф? (стол)
Нет это не шкаф,это стол

8.Это преподаватель? (студент)
Нет это не преподаватель,это студент

3.Образец: Я … текст.    

Я читаю текст.

1. Ты читаешь роман.

2. Мы читаемтекст.

3. Они читают журнал.

4.Он читает письмо.

5. Вы читаете упражнение.

6. Я читаю рассказ.

7. Мы читаем предложение.

8. Вы читаете правило.

9. Она читает письмо.

4.Образец: … читаем текст. -Мы

читаем текст.

1. Мы читаем роман.

2. Я читаю журнал.

3. Вы читаете текст.

4. Ты читаешь письмо.

5. Он,Она читает рассказ.

6. Они читают упражнения.

7. Она читает предложение.

8. Я читаю правило.

5. Вставьте глагол повторять

Образец: Он … урок. -Он повторяет урок.

1. Мы повторяем правило.

2. Я повторяютекст.

3. Он повторяет слово.

4. Она повторяет  глагол.  

5. Вы повторяете предложение.  

6. Они повторяют урок.

7. Студент повторяет упражнение.

8. Студентка повторяет вопрос.

9. Студенты повторяют ответы.

6. Образец: Я читаю письмо.

Мы читаем письмо.

Ты читаешь письмо.

Вы читаете письмо.

Он читает письмо.

Они читают письмо.

1. Я повторяю текст.
Мы повторяю текцт.
Ты повторяешь текст
Вы повторяете текст
Он повторяет текст
Они повторяют текст

2. Я знаю правило.
Мы знаем правило
Ты знаешь правило
Вы знаете правило
Он знает правило
Они знают правило

3. Я понимаю предложение.
Мы понимаем предложение
Ты понимаешь предложение
Вы понимаете предложение
Он понимает предложение
Они понимают предложение

4. Я слушаю радио.
Мы слушаем радио
Ты слушаешь радио
Вы слушаете радио
Он слушает радио
Они слушают радио

5. Я отвечаю урок.
Мы отвечаем урок
Ты отвечаешь урок
Вы отвечаете урок
Он отвечает урок
Они отвечают урок

6. Я изучаю русский язык.
Мы изучаем русский язык
ТЫ изучаешь русский язык
Вы изучаете русский язык
Он изучает русский язык
Они изучают русский язык

7. Я пишу упражнение.
Мы пишем упражнение.
ТЫ пишешь упражнение.
Вы пишете упражнение.
Он пишет упражнение.
Они пишют упражнение.

8. Я учу слово.
Мы учем слово
Ты учешьслово
Вы учете слово
Он учет слово
Они учют слово

7. Образец: —Кто повторяет диалог? (я) —Я повторяю диалог.

1. Кто читает текст? (Анна)
Анна читает текст

2. Кто хорошо читает текст? (Павел)
Павел хорошо читает текст

3. Кто сейчас повторяет текст? (они)
Они сейчас повторяют текст

4. Кто знает диалог? (я)
Я знаю диалог

5. Кто хорошо знает диалог? (студент и студентка)
студент и студентка хорошо знают диалог

8. Образец: —Когда вы завтракаете? —Я завтракаю утром

1. Когда вы обедаете?
Я обедаю днём                                                                                 

2. Когда вы ужинаете?
Я ужинаю вечером

3. Когда вы завтракаете?
Я завтракаю утро.

4. Когда вы читаете газеты?
Я читаю газету рано утром

5. Когда Павел отдыхает?
Павел отдыхает летом

6. Когда он слушает радио?
Он слушает радио вечером

7. Когда он читает газеты?
Утром

8. Когда он ужинает?
поздно вечером
утром, днём, вечером,рано утром, поздно вечером

9. Образец: —Что вы делаете сейчас?  (отдыхать)

—Сейчас мы отдыхаем.

1. Что вы делаете вечером? Мы (ужинаем, отдыхаем, гулять)

2. А что Павел делает вечером? Он (занимается)

3. Что студенты делают сейчас? Они (читают текст, повторяют глаголы, отвечют урок)

4. Что они делают утром? Они (завтракают, читают газеты, слушают радио)

5. Что ты делаешь сейчас? Я (читаю письмо)

6. Что Анна делает сейчас? ОНа (пишет упражнение)

7. Что они делают вечером? Они (ужинают отдыхают читают журналы)

Ուսումնական Աշուն

  • Կարդա՛ Ա․ Իսահակյանի «Եղնիկը» ստեղծագործությունը։
  • Դուրս գրի՛ր քեզ անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրի՛ր և սովորի՛ր։
  • Ո՞րն էր ստեղծագործության բուն ասելիքը, գաղափարը։
    Բուն ասելքն , այն է որ եղնիկը ուզում էր իր մայրիկի և իր ընտանիքի հետ ապրել
  • Ի՞նչ ընդհանրություն կա Ա․ Իսահակյանի «Կյանքից թանկ բանը» և« Եղնիկը» ստեղծագործությունների միջև։
    Իրականում Երկու ստեղծագործություներնել նույն իմաստը ունեն:Ուղակի Կյանքից թանկ բանում ապրելու իմաստ չկար իսկ եղնիկում մարդը եղնիկին բաց թողեց և եղնիկը գնաց անտառ:
  • Վերհիշի՛ր թե ինչ է դարձվածքը (քեզ կարող է օգնել տեսանյութը)։ Քեզ ծանոթ, առօրյայում օգտագործվող մի քանի դարձվածքների օրինակներ գրի՛ր։ (Օրինակ՝ ականջին օղ անել— մտապահել, կրակն ընկնել— փորձանքի մեջ հայտնվել․․․)
    Ձեռք առնել-կա
  • լ եղին ջուր կտրել-վախենալ
  • բերանը ջուր առնել-լռել
  • շունն ու կատուն-թշնամի
    Լեզու առնել-խոսել

Մայրենի Հոտկեմբերի 19

  • Կետերի փոխարեն գիր՛ր տրված բառերից մեկը

Քո չքաղ ծաղկի է բույն ինձ բերել այստեղ։ (բույր, բյուր)

Անթիվ ու բույր են աստղերը։ (բույր, բյուր)

Ասյա երբևէ կհանգստանա՞ պատերազմներից։ (Ասյա, Ասիա)

Ասյա երբևէ կհանգստանա՞ իրեն հուզող մտքերից։(Ասյա, Ասիա)բույ

Սոֆիա գեղեցիկ քաղաք է։ (Սոֆյա, Սոֆիա)

Սոֆյա գեղեցիկ աղջիկ է։

  • Բառերը ենթարկի՛ր բառակազմական վերլուծության

օրինակ՝ ամենաերկար- ամենա+երկար

  1. ամենաէժան- ամենա+էժան
  2. բազմերանգ- բազմեր+անգ
  3. գետեզր- գետ+եզր
  4. լուսերես-լուս+ երես
  5. ծովեզր- ծով+եզր
  6. վայրէջք-վայր+էջք
  7. կեսօր-կես+օր
  8. անօգուտ-ան+օգուտ
  9. ականջօղ-ական+ջեղ
  10. Ամանոր-ամա+նոր
  11. անորակ- ան+որակ
  12. այսօր-այս+օր
  13. եռօրյա-եռ+օրյա
  14. նորաոճ-նորա+ոճ
  15. շաբաթօրյակ-շաբաթ+օրյակ
  • Իմաստով մոտ բառերը կոչվում են հոմանիշներ (հոմ-նման, կից): Տրված բառերը բաժանի՛ր հոմանիշների չորս խմբի:

Երկիր, մազ, դեպք, արշալույս, ծեգ, պետություն, հյուսք, եղելություն, ծամ, թագավորություն, պատահար, վարս, այգաբաց, կայսրություն, հեր, իրադարձություն, միջադեպ, տերություն, լուսաբաց:

Երկիր- պետություն- , թագավորություն -կայսրություն- տերություն

մազ-  հյուսք-  ծամ — վարս,  հեր,

դեպք-  եղելություն- , պատահա — իրադարձություն, միջադեպ

արշալույս, ծեգ — այգաբաց-, լուսաբաց


Մայրենի Հոկտեմբերի 18

Շոշափեց ու տեսավ, որ խեղճ կենդանու ող կոտրվել է:
Ոխ սրտում որ մնա,թույն կդառնա կքայքայի սիրրտը:
Երբ երեկոյան հետ թռան,տեսան, որ իրենց բունը գրավել է անծանոթ մի թռչուն:
Մի քանի հոգի ձեռք-ձեռքի էին տվել ութ փորձում էին գրկել հինավուրց ծառի վիթխարիի բույն:
Մուտակայքում ապրողնրն այնքան են վարժվել Վիկտորիա շառաչին որ դրանել չեն դարձնում:
Տնեցիներն այնքան են վարժվել Վիկտորյաի անտեղի լացուկոծին,որ դրան էլ ուշադրություն չեն դարձնում:

  • Գործնական քերականությունից կատարի՛ր 49 առաջադրանքը:
  • Կարդա՛ Ա. Իսահակյանի «Կյանքից թանկ բանը» (էջ 90) ստեղծագործությունը:
  • Դուրս գրիր անծանոթ բառերը, բառարանի օգնությամբ բացատրիր:
    Բոսոր-ծիրանագույն
    խնդագին-Խնդալից
  • Ինչի մասին էր ստեղծագործությունը. շարադրի՛ր մտքերդ:
    Իմ կարծիքով այս ստեղծագործությունում Իսահակայանը իր ասելիքն է ասում մարդկանց,որ իր համար կյանքը ավելի թանկեր:


Հոմտեմբերի 17

  • Բառարանի օգնությամբ գտի՛ր սևով նշված բառերի բացատրությունները և սովորի՛ր։
    անգութ-խղճի զգացումից զուրկ
    գոմ-Ընտանի անասուններ պահելու շենք կամ շենքի հատուկ մաս:
    գերան-հաստ փայտ
    մարագ-Հարդ լցնելու և պահելու տեղ
    լուծ-Ամուր փայտից սարքած երկար տափակավուն ձող,
    սամի-Լծի երկու ծայրերի զույգ անցքերից անցկացվող և եզան պարանոցը երկու կողմից գրկող փայտե զույգ ձողիկներից յուրաքանչյուրը:
    թուխ-Սևին տվող մուգ գույնի, մուգ գորշագույն:
  • Գրի՛ր, թե ըստ տեքստի՝ ո՞ր ոլորտներում են օգտագործում փայտը։
  • Ըստ քեզ՝ ինչո՞վ կարելի է փոխարինել փայտը։
    երկաթ
  • Արդյո՞ք ծառերի գանգատը տեղին է։ Ինչո՞ւ։
    ոչ